Bij de Waterpoort is momenteel de reizende tentoonstelling Femicide van de Stichting Open Mind te bezichtigen. De expositie vertelt de aangrijpende verhalen van dertien vrouwen die slachtoffer werden van dodelijk partnergeweld.
Met portretten en persoonlijke geschiedenissen krijgen deze vrouwen een gezicht, waardoor het abstracte begrip femicide op indringende wijze tastbaar wordt gemaakt.
Bezoekers staan stil bij de borden, lezen de verhalen en raken zichtbaar geraakt door de heftige inhoud. De tentoonstelling zet aan tot nadenken en maakt de impact van structureel geweld tegen vrouwen pijnlijk duidelijk.
De verhalen volgen de acht fasen die vrouwen doorlopen in een gewelddadige relatie, van subtiele controle tot de achtste en laatste fase: de fatale afloop die deze vrouwen niet overleefden.
Eén van de verhalen wijkt hiervan af. Vicky Bergman maakte het geweld mee tot en met fase zeven. Zij wist uiteindelijk te ontsnappen en deelt haar persoonlijke verhaal, waarmee ze niet alleen bewustwording creëert, maar ook hoop biedt.
Ik ontsnapte bij fase 7 – mijn verhaal over femicide
Femicide begint niet bij moord.
Het begint klein. Bij signalen die je vaak pas achteraf herkent.
Bij aandacht die omslaat in controle.
Bij liefde die langzaam verandert in angst.
Ik weet dat, omdat ik het heb meegemaakt.
Ik ontmoette hem toen hij hulp nodig had.
Na een ongeluk zorgde ik voor hem. Ik wist hoe het was om niets te hebben, dus helpen voelde vanzelfsprekend.
In het begin was hij lief. Aandachtig. We voerden mooie gesprekken en deelden onze pijn.
Voor het eerst voelde ik me gezien. Gehoord. Nodig.
Maar langzaam veranderde dat.
Ik mocht minder naar vrienden.
Hij wilde overal bij zijn.
Er kwamen steeds meer regels — zonder dat ze ooit echt uitgesproken werden.
Wat ik toen niet wist, is dat dit geen liefde was.
Dit was controle.
Ik had geen referentiekader.
Ik had geleerd dat pijn bij liefde hoorde.
Dus toen hij me sloeg, dacht ik dat het mijn schuld was.
De situatie escaleerde.
Ik trouwde met hem — niet uit liefde, maar uit angst.
Angst voor wat hij anders zou doen.
Angst voor mijn zusjes.
Angst werd mijn dagelijks leven.
Hij had een wapen.
Hij dreigde.
Ik voelde dat ik geen kant op kon.
Tot het moment dat ik letterlijk niet meer wilde leven.
Ik stond op het balkon, klaar om te springen.
Maar ik werd op tijd teruggetrokken.
En zelfs toen bleef ik.
Omdat angst sterker was dan vrijheid.
Tot fase 7.
Het moment waarop hij een wapen tegen mijn hoofd zette.
Het moment waarop mijn leven had kunnen eindigen.
Maar die ochtend werd hij opgepakt door de politie.
En ik kreeg een kans om te vluchten.
Ik was nog niet veilig.
Hij stuurde mensen achter me aan.
Tot iemand tegen mij zei:
“Mijn zusje is vermoord door haar ex. Jij moet weg.”
En dat deed ik.
Ik vluchtte naar het buitenland.
Op zoek naar een nieuw begin.
Ik deel dit niet omdat het makkelijk is.
Maar omdat het nodig is.
Femicide is geen incident.
Het is een patroon. Een opbouw in fases.
En hoe eerder we die herkennen,
hoe meer levens we kunnen redden.
Herken je signalen bij jezelf of iemand anders?
Neem ze serieus.
Je bent niet alleen.
En er ís een weg naar buiten.
Vicky Bergman
De tentoonstelling is vrij toegankelijk en nog tot en met 6 mei te zien bij de Waterpoort.
