Afgelopen week was ik aanwezig bij "Ode aan Haar" in Peeriscoop in Gorinchem. Een indrukwekkende avond waarin film, dans, poëzie, muziek en beeldende kunst samenkwamen rondom thema's als femicide, seksueel geweld, intieme terreur en intergenerationeel trauma.
De korte film Ode aan mijn moeders pijn van Sofie Edelbroek raakte mij diep. Niet alleen vanwege het verhaal over trauma dat generaties lang kan doorwerken, maar ook omdat het zichtbaar maakte wat zo vaak verborgen blijft.
Wat mij misschien nog wel het meest raakte, was het besef hoeveel jongeren vandaag de dag te maken krijgen met intieme terreur, geweld en seksueel misbruik. De cijfers rondom femicide zijn schokkend. Elke acht dagen wordt in Nederland een vrouw gedood, vaak na jarenlang geweld achter de voordeur.
Maar achter die cijfers zitten mensen: een moeder, een dochter, een zus, een vriendin. En ook kinderen die hun moeder verliezen. Kinderen die vaak jarenlang getuige zijn geweest van angst, controle en geweld. Over deze kinderen mogen we veel meer spreken. Ook zij zijn slachtoffer.
Het was bijzonder om te zien hoe jonge makers zoals Sofie Edelbroek, Cézanne Aylin Penderen en Isza Zwart hun talent inzetten om bewustwording te creëren. Met film, dans en muziek maken zij zichtbaar wat vaak onzichtbaar blijft.
Ook werk uit de expositie Silent Scream van Henriette van Gasteren was aanwezig. Haar kunstfoto’s laten zien wat woorden soms niet kunnen vertellen.
Tijdens de avond vertelde Henriette over haar trainingen voor middelbare scholen, mbo's en hbo's. Vanuit het publiek kwam een belangrijke vraag: waarom wordt dit niet veel vaker op scholen aangeboden?
Die vraag bleef bij mij hangen.
Want hoeveel kinderen en jongeren maken geweld mee? Hoeveel jongens en meisjes groeien op met seksueel misbruik, emotionele mishandeling, geweld of intieme terreur? Hoeveel van hen lopen dagelijks een school binnen zonder dat iemand ziet wat zij dragen?
Daarom is preventie zo belangrijk. Daarom moeten scholen, hulpverlening, ouders en de samenleving samen optrekken. We mogen niet langer wegkijken. Niets doen is geen optie.
Femicide, intieme terreur en seksueel geweld raken niet alleen het directe slachtoffer. Ze raken gezinnen, kinderen, vrienden, collega's en hele gemeenschappen.
Juist daarom is dit het moment om in beweging te komen. Om te luisteren. Om te leren. Om bespreekbaar te maken wat jarenlang verzwegen werd. Kunst kan daarin een krachtige brug zijn.
Dank aan Sofie Edelbroek, Cézanne Aylin Penderen, Isza Zwart, Henriette van Gasteren, Alice van Ommen, Rosalien Tap en iedereen die zich inzet om deze verhalen zichtbaar te maken.
Samen doorbreken we het zwijgen.
eigen foto's