Langs de Merwede, ter hoogte van de A27 bij Gorinchem, verrijst momenteel een groot werkeiland. De aanleg hiervan vormt de zichtbare start van een van de grootste infrastructurele projecten in de regio van de afgelopen jaren: de bouw van de nieuwe Merwedebruggen.
Het werkeiland aan de Gorinchemse zijde speelt een centrale rol in het project. Hier worden straks de onderdelen van de nieuwe boogbrug geassembleerd. Voor de aanleg zijn grote hoeveelheden damwanden, zand, ankers en heipalen nodig. Ook wordt de bouwplaats ingericht met bouwketen en logistieke voorzieningen voor aan- en afvoer van materiaal en machines. De werkzaamheden duren naar verwachting tien maanden en worden eind dit jaar afgerond.
Aan de overzijde van de rivier, bij Sleeuwijk, wordt eveneens een werkeiland aangelegd. Dit tweede werkterrein is kleiner, maar noodzakelijk om gelijktijdig vanaf beide oevers pijlers te kunnen bouwen.
foto: Rijkswaterstaat
De nieuwe boogbrug wordt in België geproduceerd en bestaat uit 33 afzonderlijke onderdelen: achttien delen voor het brugdek en vijftien voor de boog. Deze onderdelen worden per schip naar Gorinchem vervoerd en op het werkeiland als een soort ‘legoblokken’ samengevoegd tot één geheel. Na assemblage wordt de complete brug op een ponton naar de definitieve locatie gevaren en daar op de pijlers geplaatst door specialist Mammoet.
De bouw is noodzakelijk omdat de huidige Merwedebrug het einde van zijn levensduur nadert. In 2016 moest de brug al tijdelijk worden afgesloten voor vrachtverkeer vanwege scheurvorming. Sindsdien zijn tijdelijke maatregelen genomen, maar vervanging is onvermijdelijk. De nieuwe brug moet in 2031 in gebruik worden genomen, waarna de bestaande brug wordt gesloopt.
De sloop zal gefaseerd plaatsvinden, waarbij brugdelen via het water worden afgevoerd en zoveel mogelijk worden gerecycled. Van hergebruik van de brug als geheel is geen sprake.
Tijdens de bouw wordt rekening gehouden met de intensieve scheepvaart op de Merwede, waar jaarlijks circa 115.000 schepen passeren. Rijkswaterstaat streeft ernaar hinder zoveel mogelijk te beperken, al zijn tijdelijke stremmingen niet volledig te voorkomen. De beweegbare klep van de huidige brug is momenteel uit voorzorg gesloten vanwege slijtage en wordt nader onderzocht.
Het project maakt deel uit van het bredere programma A27 Houten–Hooipolder. De kosten zijn inmiddels aanzienlijk opgelopen. Voor de nieuwe Merwedebrug is naar verwachting 450 tot 570 miljoen euro extra nodig. Voor het totale programma bedragen de aanvullende kosten circa 1,85 tot 1,97 miljard euro.
Rijkswaterstaat onderzoekt de mogelijkheid om een uitkijkpunt te realiseren, zodat belangstellenden de werkzaamheden veilig kunnen volgen. Daarnaast worden beelden en updates gedeeld om de voortgang inzichtelijk te maken.
Na realisatie van de westelijke brug volgt een tweede, oostelijke Merwedebrug. De planning daarvan is nog afhankelijk van andere infrastructurele projecten op de A27, waaronder de toekomst van viaduct Steenenhoek en de zogeheten ‘palenweg’.
